مسیر FTTH چگونه است و هر کدام از تجهیرات در FTTH چه کاری انجام میدهد ؟
زمان مطالعه: ۴ دقیقه · بهروزرسانی:
بخش Collection (ورودی مقاله: مسیر FTTH و معرفی تجهیزات پسیو و اکتیو)

مشخصات و متادیتای ورودی (Collection Meta)
دستهبندی: آموزش و مفاهیم تخصصی شبکه فیبر نوری
عنوان سئو: مسیر FTTH از مرکز مخابرات تا منزل؛ بررسی گامبهگام و وظایف تجهیزات اکتیو و پسیو
نامک (Slug): ftth-network-path-and-equipment-guide
زمان تقریبی مطالعه: ۴ دقیقه
تاریخ انتشار و بهروزرسانی: ۳۰ شهریور ۱۴۰۵
محتوای ویراستاریشده و حرفهای مقاله (Article Content)
خلاصه سریع: شبکه FTTH (Fiber To The Home) اینترنت پرسرعت مبتنی بر نور را بدون افت سیگنال از مرکز مخابرات تا داخل واحد مشترک منتقل میکند. این مسیر شامل تجهیزات اکتیو (تولیدکننده و پردازشکننده پالسهای نوری) و تجهیزات پسیو (هدایتکننده، اسپلایترها و تقسیمکنندههای فیزیکی بدون نیاز به برق) است. در ادامه، توالی دقیق این مسیر و وظیفه فنی هر تجهیز به تفکیک تشریح شده است.
دیاگرام جریان انتقال سیگنال FTTH (از مبدا تا مقصد)
مرکز مخابرات (OLT) ← فریم توزیع (ODF) ← کابل اصلی (Feeder) و حوضچه/مفصل ← کابینت خیابانی (ODC) ← جعبه تقسیم محلی (FAT) ← دراپ کابل ورودی ساختمان ← باکس ورودی (ATB/ATA) ← پریز دیواری نوری (OTO) ← مودم مشترک (ONT)
بررسی گامبهگام تجهیزات در مسیر فیبر نوری تانوما
۱. پایانه خط نوری یا OLT (Optical Line Terminal) — تجهیز اکتیو
نقطه شروع کل شبکه در اتاق سوئیچ و سالن اکسس مرکز مخابرات قرار دارد. OLT قلب تپنده شبکه پسیو نوری (PON) است که دادههای دیجیتال شبکه دیتا و سیپفون را به سیگنالهای نوری مدولهشده تبدیل و ارسال میکند. همچنین اعمال پهنای باند، تفکیک ترافیک کاربران و مدیریت تنظیمات مشترکین توسط این دستگاه کنترل میگردد.

۲. فریم توزیع نوری یا ODF (Optical Distribution Frame) — تجهیز پسیو
در داخل اتاق کابل مخابرات، پچکوردهای متصل به کارتهای PON دستگاه OLT ابتدا به پنل ODF متصل میشوند تا نظمدهی، فیوژن، تست و مدیریت تارهای خروجی به آسانی انجام پذیرد.


۳. کابل اصلی (Feeder Cable)، منهولها و مفصلهای خاکی — تجهیز پسیو
تارهای نوری داخل کابلهای چندکُر خاکی پرظرفیت (مانند ۷۲ یا ۱۴۴ کُر) از مرکز مخابرات خارج شده و وارد مسیرهای زیرزمینی شهری میشوند. در فواصل مشخص در زیر پیادهروها و خیابانها، حوضچهها (Manhole) قرار دارند که امکان بازرسی کابل را فراهم میکنند. در داخل این حوضچهها، برای اتصال کابلها یا انشعاب گرفتن تارها، از مفصلهای فیبر نوری ضدآب (Closure) استفاده میشود.
۴. کابینت توزیع نوری یا ODC (Optical Distribution Cabinet) — تجهیز پسیو
کابلهای اصلی پس از مفصلبندی به کابینت فلزی یا پلیکربنات بزرگی به نام ODC در سطح خیابان میرسند. در ODC، اسپلینترهای نوری اولیه قرار دارند که هر تار ورودی را به چندین انشعاب تبدیل کرده و تارهای توزیع (Distribution) را به سمت محلهها هدایت میکنند.

۵. جعبه دسترسی به فیبر یا FAT (Fiber Access Terminal) — تجهیز پسیو
باکسهای پلاستیکی محافظتشده (IP65/IP66) که روی دیوار کوچهها یا تیرهای مخابراتی نزدیک ساختمان مشترکین نصب میشوند. درون FAT اسپلینترهای نهایی (۱ به ۸ یا ۱ به ۱۶) قرار دارد. وقتی مشترکی ثبتنام میکند، پورت مخصوص او از این جعبه فعال میشود.
۶. دراپ کابل شهری و باکس ورودی ساختمان یا ATB / ATA — تجهیز پسیو
از خروجی پورت مشترک در باکس FAT، یک کابل مقاوم کششی مهاردار به نام دراپ کابل (Drop Cable) به داخل پارکینگ، پیلوت یا حیاط ساختمان کشیده میشود. این کابل به یک باکس توزیع داخلی به نام ATB (Access Terminal Box) یا ATA متصل میشود تا تارها بدون شکستگی و به شکل سازمانیافته وارد رایزر ساختمان شوند.
۷. پریز نوری داخل واحد یا OTO (Optical Telecommunication Outlet) — تجهیز پسیو
از باکس طبقاتی، دراپ کابل باریکتری (معمولاً ۲ کُر داخلی بدون هالوژن LSZH) تا داخل واحد مشتری هدایت شده و به پریز کوچک دیواری به نام OTO منتهی میشود. تار نوری داخل OTO با پیگتیل و آداپتور نوری مهار و آماده خروجی میگردد.
۸. پچکورد نوری و مودم ONT (Optical Network Terminal) — تجهیز اکتیو
در گام پایانی، یک پچکورد نوری زرد رنگ (کابل رابط با کانکتورهای SC/UPC یا SC/APC) از پریز OTO به ورودی پورت PON مودم ONT متصل میشود. مودم سیگنالهای نوری دریافتی را به دیتای اترنت، وایفای (Wi-Fi) و خط صوتی آنالوگ تبدیل کرده و تحویل مشترک میدهد.

جدول طبقهبندی تجهیزات مسیر FTTH
نام تجهیز | ماهیت تجهیز | موقعیت فیزیکی | وظیفه اصلی در شبکه |
OLT | اکتیو (نیازمند برق) | مرکز مخابرات (سالن اکسس) | فرستنده و گیرنده نوری، مدیریت خطوط و پهنای باند |
ODF | پسیو | اتاق کابل مرکز مخابرات | تقسیم، مرتبسازی و محافظت از اتصالات فیبر |
مفصل (Closure) | پسیو | داخل حوضچههای زیرزمینی | آببندی و حفاظت از نقطه جوش فیبر و انشعابگیری |
ODC | پسیو | معابر شهری / نبش خیابانها | مدیریت انشعابات محلی و استقرار اسپلینترهای اولیه |
FAT | پسیو | دیوار بیرونی معابر و تیرکها | توزیع نهایی پورتها به سمت منازل مشترکین |
ATB / ATA | پسیو | ورودی، پارکینگ یا رایزر ساختمان | مدیریت دراپ کابل ورودی و اتصال به شبکه داخلی ساختمان |
OTO | پسیو | روی دیوار داخل واحد مسکونی/تجاری | پریز امن نهایی جهت اتصال پچکورد |
ONT (مودم) | اکتیو (نیازمند برق) | داخل واحد کنار کاربر | تبدیل سیگنال نوری به شبکه LAN، وایفای و تلفن |
دیدگاهها