OLT چیست ؟
زمان مطالعه: ۵ دقیقه · به‌روزرسانی:
راهنمای جامع OLT: نقش، معماری سخت‌افزار و نحوه کانفیگ در شبکه‌های FTTH
پایانه خط نوری یا OLT (Optical Line Terminal) اصلی‌ترین تجهیز اکتیو در سمت مرکز مخابرات (Central Office) در شبکه‌های نوری غیرفعال مبتنی بر پون (PON) است. این دستگاه به عنوان نقطه آغازین شبکه FTTH عمل می‌کند و وظیفه کنترل، زمان‌بندی و توزیع داده‌ها به سمت پایانه‌های سمت کاربر یعنی ONT (Optical Network Terminal) یا ONU (Optical Network Unit) را بر عهده دارد.
۱. وظایف و سازوکار عملکرد OLT
شبکه‌های نوری پسیو بر مبنای اشتراک یک بستر فیبر میان چندین کاربر طراحی شده‌اند که پرکاربردترین استاندارد آن GPON است. OLT در مرکز این توپولوژی نقش‌های حیاتی زیر را بر عهده دارد:
تبدیل پروتکل و فریم‌ها: تبدیل داده‌های استاندارد شبکه اترنت/IP ارائه‌دهنده سرویس به فریم‌های ساختاریافته مورد استفاده در پروتکل PON (فریم‌های GEM).
مدیریت پهنای باند و زمان‌بندی (DBA): کنترل ترافیک ارسالی از سمت مشترکین (Upstream) و جلوگیری از تداخل سیگنال‌های نوری به کمک مکانیزم تخصیص پویای پهنای باند.
ارتباط با شبکه بالادست (Uplink): دریافت پهنای باند دیتای اینترنت، اینترانت و خطوط صوت (از طریق اینترفیس‌های FE/GE/10GE و پورتهای E1/STM-1).
اتصال به زیرساخت پسیو (ODF): خروجی پورتهای PON مستقیماً با پچ‌کورد به رک توزیع فیبر نوری (ODF) متصل شده و سپس وارد کابل‌های فیدر، دراپ و اسپلیترهای نوری سطح شهر می‌شود.
۲. معماری سخت‌افزاری و فرم‌فاکتورها
تجهیزات OLT متناسب با مقیاس پروژه به دو دسته کلی ماژولار (Chassis-Based) و باکس مستقل (Pizza-Box / 1U-2U) تقسیم می‌شوند. برای نمونه، در زیرساخت FTTH شرکت مخابرات ایران اغلب از شاسی‌های پرظرفیت سری MA5800 هواوی استفاده می‌شود.
اجزای اصلی یک شاسی OLT عبارتند از:
برد کنترل اصلی (CPU / Main Processing Unit): پردازش مرکزی، مدیریت روتینگ و نگهداری جداول آدرس‌دهی.
کارت‌های سرویس نوری (GPON/XGS-PON Cards): درگاه‌های حاوی اسلات‌های SFP PON برای اتصال مستقیم به مشترکین.
کارت روتر شبکه (GWR): مسیربابی و تبادل داده‌های IP با شبکه زیرساخت اینترنت.
کارت گیت‌وی صوتی (VGW): پردازش پروتکل‌های انتقال ترافیک تلفن ثابت (VoIP/SIP).
ماژول‌های منبع تغذیه (Power Unit): پشتیبانی از پاور افزونه (Redundant) با ورودی استاندارد مخابراتی منفی ۴۸ ولت مستقیم ($-48\text{V DC}$) یا برق شهر ($220\text{V AC}$).
۳. مشخصات فنی استاندارد GPON در OLT
طول موج‌های کاری: داده‌های دان‌استریم (مرکز به مشترک) روی طول موج ۱۴۹۰ نانومتر و داده‌های آپ‌استریم (مشکل به مرکز) روی ۱۳۱۰ نانومتر ارسال می‌شوند.
ضریب تقسیم اسپلیتر (Split Ratio): هر پورت نوری PON می‌تواند بسته به کیفیت مسیر و افت توان، ترافیک ۳۲، ۶۴ یا ۱۲۸ مشترک (ONT) را تأمین کند.
شعاع پوشش‌دهی: سرویس‌دهی تا مسافت استاندارد ۲۰ کیلومتر بدون نیاز به تقویت‌کننده میانی.
محاسبه توازن پهنای باند (Bandwidth Over-subscription): طراح شبکه باید نسبت ظرفیت پورتهای آپ‌لینک (۱۰ گیگابیت یا بالاتر) را بر اساس تعداد پورتهای PON و مجموع ترافیک پیش‌بینی‌شده مشترکین بالانس کند تا اشباع در پورت فرانت رخ ندهد.
۴. راهنمای گام‌به‌گام کانفیگ GPON OLT (نمونه پیاده‌سازی روی پلتفرم Eltex)
پیش از آغاز کانفیگ، نقشه‌برداری شبکه، شناسایی شماره پورتهای PON، شناسه‌های VLAN مربوط به سرویس‌های دیتا، صوت و تلویزیون اینترنتی، و ساختار پروفایل‌های کنترل ترافیک الزامی است.
گام اول: پیکربندی اولیه شبکه و IP مدیریتی
تنظیم آدرس IP دستگاه جهت دسترسی ادمین و مشخص کردن VLAN مدیریت:
Plaintext
LTP-8X> system
LTP-8X(system)>
LTP-8X(system)> set network ipaddr 10.5.0.184
LTP-8X(system)> set network vlan_management 5
LTP-8X(system)> show network
Network:
Hostname: 'LTP-8X'
Ipaddr: 10.5.0.184
Netmask: 255.255.255.0
Vlan management: 5
Gateway: 0.0.0.0
LTP-8X(system)> config commit
Changes successfully commited (1 chunks).
LTP-8X(system)> config save
Configuration successfully saved to file.
گام دوم: به‌روزرسانی فریم‌ور (Firmware Update) و راه‌اندازی مجدد
Plaintext
LTP-8X# update system ltp-8x-revb-3.24.1.109.fw.bin 10.5.0.250
Check free memory...ok
Downloading system firmware..
...........................................................................
System firmware successfully downloaded
Updating system firmware..
Current board version: 4
Current firmware version: 3.24.0.4385
New firmware version: 3.24.1.109
Update device mtd7
Erase flash... Done.
Write data... Done. Success
Update device mtd5
Erase flash... Done.
Write data... Done. Success
System firmware successfully updated
LTP-8X# reboot
Do you really want to reboot the system now? (y/n) y
گام سوم: تنظیم پارامترهای مدیریتی و امنیت دسترسی
Plaintext
SORMOVO-LTP-8X(config)# management ip 10.5.0.185
SORMOVO-LTP-8X(config)# management vid 5
SORMOVO-LTP-8X(config)# management gateway 10.5.0.1
SORMOVO-LTP-8X(config)# user admin crypted_password <HASHED_PASSWORD>
گام چهارم: کانفیگ سرویس‌های زیرساختی (ACS، DHCP، NTP و Logging)
Plaintext
# تنظیم سرور مدیریت راه دور TR-069 / ACS
SORMOVO-LTP-8X(config)# ip acs server ip "10.7.185.1"
SORMOVO-LTP-8X(config)# ip acs server mask "255.255.252.0"
SORMOVO-LTP-8X(config)# ip acs server vid "7"
SORMOVO-LTP-8X(config)# ip acs server enable
# پیکربندی DHCP Server جهت تخصیص IP به مودم‌های ONT
SORMOVO-LTP-8X(config)# ip dhcp server enable
SORMOVO-LTP-8X(config)# ip dhcp server range "10.7.185.2" "10.7.186.254"
SORMOVO-LTP-8X(config)# ip dhcp server option-43
# تنظیم لاگینگ و سرور زمان (NTP)
SORMOVO-LTP-8X(config)# logging remote 10.5.0.250
SORMOVO-LTP-8X(config)# logging rsh loglevel "none"
SORMOVO-LTP-8X(config)# ip ntp ip 10.5.0.254
SORMOVO-LTP-8X(config)# ip ntp interval 600
SORMOVO-LTP-8X(config)# ip ntp timezone 3
گام پنجم: تنظیمات پروفایل VLAN، تخصیص ترافیک و احراز هویت مشترکین
۱. اصلاح قالب تگ‌های VLAN در آپ‌لینک و دان‌لینک:
Plaintext
SELEKTSIA-LTP-4X(config)# profile vlan vlan-00
SELEKTSIA-LTP-4X(config-vlan)("vlan-00")# uplink extended svlan-type 0x8100
SELEKTSIA-LTP-4X(config-vlan)("vlan-00")# uplink insertion svlan-ethertype 0x8100
SELEKTSIA-LTP-4X(config-vlan)("vlan-00")# downlink extended svlan-type 0x8100
SELEKTSIA-LTP-4X(config-vlan)("vlan-00")# downlink insertion svlan-ethertype 0x8100
SELEKTSIA-LTP-4X(config-vlan)("vlan-00")# do commit
SELEKTSIA-LTP-4X(config-vlan)("vlan-00")# top
۲. محدودسازی نشست‌های PPPoE مشترکین (PPPoE-IA):
Plaintext
SORMOVO-LTP-8X(config)# profile pppoe-ia pppoe-ia-00
SORMOVO-LTP-8X(config-pppoe-ia)("pppoe-ia-00")# sessions-limit 8192 per-user 4
SORMOVO-LTP-8X(config-pppoe-ia)("pppoe-ia-00")# exit
۳. تعریف پروفایل Cross-Connect برای مدیریت مودم‌های ONT:
Plaintext
profile cross-connect "ACS"
outer vid "7"
type "management"
exit
۴. پروفایل‌بندی پورتهای LAN در مودم‌های ONT (جداسازی اینترنت و ترافیک مالتی‌کست/IPTV):
Plaintext
# پروفایل تعریف ۴ پورت با قابلیت مالتی‌کست مجزا
profile ports "NTP-RG-TV0123"
port 0 bridge group "40"
port 0 multicast
port 1 bridge group "41"
port 1 multicast
port 2 bridge group "42"
port 2 multicast
port 3 bridge group "43"
port 3 multicast
exit
# پروفایل تعریف ۳ پورت (پورتهای ۱ تا ۳)
profile ports "NTP-RG-TV123"
port 1 bridge group "41"
port 1 multicast
port 2 bridge group "42"
port 2 multicast
port 3 bridge group "43"
port 3 multicast
exit
# پروفایل تعریف ۲ پورت (پورتهای ۲ و ۳)
profile ports "NTP-RG-TV23"
port 2 bridge group "42"
port 2 multicast
port 3 bridge group "43"
port 3 multicast
exit
# پروفایل تک پورت (پورت ۳ اختصاصی IPTV)
profile ports "NTP-RG-TV3"
port 3 bridge group "43"
port 3 multicast
exit
تنظیم دقیق OLT و طراحی اصولی پروفایل‌های ترافیک تضمین می‌کند که اختلال یا اشباع در پورت یک مشترک، کیفیت خدمات (QoS) سایر سرویس‌گیرندگان متصل به همان تار فیبر نوری را تحت‌الشعاع قرار ندهد.
دیدگاه‌ها